یار همیشگی
سيستمهاي خنک کننده، يکي از مهمترين دغدغههاي کارخانهها و صنايع و هر جايي است که به نوعي با انتقال گرما روبهرو میباشد. در اين شرايط استفاده از سيستمهاي خنککننده پيشرفته و بهينه، کاري اجتنابناپذير است. بهينهسازي سيستمهاي انتقال حرارت موجود، در اکثر مواقع به وسيله افزايش سطح آنها صورت ميگيرد که همواره باعث افزايش حجم و اندازه اين دستگاهها ميشود؛ لذا براي غلبه بر اين مشکل، به خنک کنندههاي جديد و مؤثر نياز است و نانو سيالات به عنوان راهکاري جديد در اين زمينه مطرح شدهاند.
نانوسيالات به علت افزايش قابل توجه خواص حرارتي، توجه بسياري از دانشمندان را در سالهاي اخير به خود جلب کرده است، به عنوان مثال مقدار کمي (حدود يک درصد حجمي) از نانوذرات مس يا نانولولههاي کربني در اتيلن گليکول يا روغن به ترتيب افزايش 40 و 150 درصدي در هدايت حرارتي اين سيالات ايجاد ميکند؛ در حالي که براي رسيدن به چنين افزايشي در سوسپانسيونهاي معمولي، به غلظتهاي بالاتر از ده درصد از ذرات احتياج است.
البته از سوسپانسيون نانوذرات فلزي، در ديگر زمينهها از جمله صنايع دارويي و درمان سرطان نيز استفاده شده است.
انتقال حرارت در سيالات ساکن
تصاوير ميکروسکوپی از نانو سيال مس (چپ)،
نانو ذرات اکسيد مس (وسط)
ذرات کلوئيدي طلاسرب (راست)
خواص استثنايي نانوسيالات شامل هدايت حرارتي بيشتر نسبت به سوسپانسيونهاي معمولي، رابطه غيرخطي بين هدايت وغلظت مواد جامد و بستگي شديد هدايت به دما است. اين خواص استثنايي، به همراه پايداري، روش تهيه نسبتاً آسان و ويسکوزيته یا گرانروی قابل قبول باعث شده تا اين سيالات به عنوان يکي از مناسبترين و قويترين انتخابها در زمينه سيالات خنک کننده مطرح شوند. بيشترين تحقيقات روي هدايت حرارتي نانوسيالات، در زمينه سيالات حاوي نانوذرات اکسيد فلزي انجام شده است یکی از اين پژوهش ها افزايش 30 درصدي هدايت حرارتي را با اضافه کردن 3/4 درصد حجمي آلومينا به آب نشان میدهد. البته در يک پژوهش مشابه ديگر، محققان به افزايش 15 درصدي هدايت گرمایی را براي همين نوع نانوسيال با همين درصد حجمي دست یافتند که مشخص شد تفاوت اين نتايج ناشي از تفاوت در اندازه نانوذرات بهکار رفته در اين دو تحقيق بوده است. قطر متوسط ذرات آلوميناي بکاررفته در آزمايش اول 13نانومتر و در آزمايش دوم 33 نانومتر بوده است.
خلاصه
خواص استثنايي نانوسيالات شامل هدايت حرارتي بيشتر نسبت به سوسپانسيونهاي معمولي، رابطة غيرخطي بين هدايت و غلظت مواد جامد و بستگي شديد هدايت به دما است.
خواص استثنايي، به همراه پايداري، روش تهية نسبتاً آسان و ويسکوزيتة قابل قبول باعث شده تا نانوسيالات به عنوان يکي از مناسبترين و قويترين انتخابها در زمينة سيالات خنک کننده مطرح شوند.
مقدار کمي (حدود يک درصد حجمي) از نانوذرات مس يا نانولولههاي کربني در اتيلن گليکول يا روغن به ترتيب افزايش 40 و 150 درصدي در هدايت حرارتي اين سيالات ايجاد ميکند.
اصل اين مقاله در ماهنامه شماره 109 فناوری نانو به چاپ رسيده است
مهمترين لذت در زندگي، كمك به سايرين براي برنده شدن است. حتي اگر به قيمت آهسته تر رفتن و تغيير در نتيجه مسابقه اي باشد كه ما در آن شركت داريم
یار همیشگی
1- In vivo cancer targeting and imaging with semiconductor quantum dots
2- HIGH SENSITIVITY TUMOR CELL TRACKING IN VIVO USING QUANTUM DOTS
3- Gold compounds inhibit adhesion of human cancer cells to vascularendothelial cells
4- Folate-receptor-targeted delivery of doxorubicin nano-aggregates stabilized by doxorubicin–PEG–folate conjugate
5- Estimating nanoparticle size from diffraction measurements
6- Folate-conjugated liposomes preferentially target macrophages associated with ovarian carcinoma
7- Dendrimers: properties and applications
8- Gold nanoparticles: a new X-ray contrast agent
9- Method of laser activated nano-thermolysis for elimination of tumor cells
10- Inorganic phosphate nanorods are a novel fluorescent label in cell biology
11- Preparation and characterization of folate-targeted pEG-coated pDMAEMA-based polyplexes
12- Determination of nanoparticle structure type, size and strain distribution from X-ray data for monatomic f.c.c.-derived non-crystallographic nanoclusters
13- Carbon Nanotubes as Intracellular Transporters for Proteins and DNA: An Investigation of the Uptake Mechanism and Pathway
14- NIR-Sensitive Au-Au 2S Nanoparticles for Drug Delivery
15- Biointerface analysis on a molecular level New tools for biosensor research
مهمترين لذت در زندگي، كمك به سايرين براي برنده شدن است. حتي اگر به قيمت آهسته تر رفتن و تغيير در نتيجه مسابقه اي باشد كه ما در آن شركت داريم
کـــــــاربر فــــعال
نانو مواد و دسته بندی آن هامقدمه l نانوفناوری، توانمندی تولید و ساخت مواد، ابزار و سیستم های جدید با در دست گرفتن کنترل در مقیاس نانومتری یا همان سطوح اتمی و مولکولی، و استفاده از خواصی است که در این سطوح ظاهر می شوند. یک نانومتر برابر با یک میلیاردم متر (10-9 متر) می باشد. این اندازه 18000 بار کوچکتر از قطر یک تار موی انسان است. به طور میانگین 3 تا 6 اتم در کنار یکدیگر طولی معادل یک نانومتر را می سازند که این خود به نوع اتم بستگی دارد. به طور کلی، فناوری نانو، گسترش، تولید و استفاده از ابزار و موادی است که ابعادشان در حدود 1-100 نانومتر می باشد.l فناوری نانو به سه سطح قابل تقسیم است: مواد، ابزارها و سیستم ها. موادی که در سطح نانو در این فناوری به کار می رود، را نانو مواد می گویند. ماده ی نانو ساختار، به هر ماده ای که حداقل یکی از ابعاد آن در مقیاس نانومتری (زیر 100 نانومتر) باشد اطلاق می شودl خواص نانو مواد l با گذر از مقیاس میکرو به نانو، با تغییر بر خی از خواص فیزیکی و شیمیایی روبه رو می شویم که دو مورد مهم از آنها عبارتند از: افزایش نسبت مساحت سطحی به حجم و ورود اندازه ذره به قلمرو اثرات کوانتومی. l افزایش نسبت مساحت سطحی به حجم که به تدریج با کاهش اندازه ی ذره رخ می دهد، باعث غلبه یافتن رفتار اتم های واقع در سطح ذره به رفتار اتم های درونی می شود. این پدیده بر خصوصیات ذره در حالت انزوا و بر تعاملات آن با دیگر مواد اثر می گذارد. افزایش سطح، واکنش پذیری نانو مواد را به شدت افزایش می دهد زیرا تعداد مولکولها یا اتمهای موجود در سطح در مقایسه با تعداد اتمها یا مولکولهای موجود در توده ی نمونه بسیار زیاد است، به گونه ای که این ذرات به شدت تمایل به آگلومره(agglomeration) یا کلوخه ای شدن دارند. به عنوان مثال در مورد نانوذرات فلزی، به محض قرار گیری در هوا، به سرعت اکسید می شوند. در بعضی مواقع برای حفظ خواص مطلوب نانومواد، جهت پیشگیری از واکنش بیشتر، یک پایدار کننده را بایستی به آنها اضافه کرد که آنها را قادر می سازد تا در برابر سایش، فرسودگی و خوردگی مقاوم باشند. l البته این خاصیت مزایایی هم در بر دارد. مساحت سطحی زیاد، عاملی کلیدی در کارکرد کاتالیزوها و ساختارهایی همچون الکترودها می باشد. به عنوان مثال با استفاده از این خاصیت می توان کارایی کاتالیزورهای شیمیایی را به نحو مؤثری بهبود بخشید و یا در تولید نانوکامپوزیت ها با استفاده از این مواد، پیوندهای شیمیایی مستحکم تری بین ماده زمینه و ذرات برقرار شده و استحکام آن به شدت افزایش می یابد. علاوه بر این، افزایش سطح ذرات، فشار سطحی را کاهش داده و منجر به تغییر فاصله بین ذرات یا فاصله بین اتم های ذرات می شود. تغییر در فاصله بین اتم های ذرات و نسبت سطح به حجم بالا در نانوذرات، تأثیر متقابلی در خواص ماده دارد. تغییر در انرژی آزاد سطح، پتانسیل شیمیایی را تغییر می دهد. این امر در خواص ترمودینامیکی ماده (مثل نقطه ذوب) تأثیر گذار است.l به محض آنکه ذرات به اندازه کافی کوچک شوند، شروع به رفتار مکانیک کوانتومی می کنند. خواص نقاط کوانتومی مثالی از این دست است. نقاط کوانتومی کریستال هایی در اندازه نانو می باشد که از خود نور ساطع می کنند. انتشار نور توسط این نقاط در تشخیص پزشکی کاربرد های فراوانی دارد. این نقاط گاهی اتم های مصنوعی نامیده می شوند؛ چون الکترونهای آزاد آنها مشابه الکترونهای محبوس در اتمها، حالات گسسته و مجازی از انرژی را اشغال می کنند.l علاوه بر این، کوچک تر بودن ابعاد نانوذرات از طول موج بحرانی نور، آنها را نامرئی و شفاف می نماید. این خاصیت باعث شده است تا نانو مواد برای مصارفی چون بسته بندی، مواد آرایشی و روکش ها مناسب باشند. l مواد در مقیاس نانو، رفتار کاملاً متفاوت، نامنظم و کنترل نشده ای از خود بروز می دهند. با کوچکتر شدن ذرات خواص نیز تغییر خواهد کرد. مثلاً فلزات، سخت تر و سرامیک نرم تر می شود دسته بندی نانو مواد مواد در مقیاس نانو به دسته های زیر قابل تقسیم می باشد: l 1. نانو خوشه هاl 2. نانو پوشش ها l 3. نانو لایه ها l 4. نانو سیم ها l 5. نانو لوله ها l 6. نانو حفره ها l 7. نانو ذرات نانو خوشه ها:l در اوایل دهه 80 میلادی، دانشمندان فیزیک کشف کردند که اتم های گازی فلزی به شکل حباب هایی پایدار و با تعداد اتم های مشخصی، مجتمع می شوند. در دهه 90، آنها اثر مشابهی را در کار بر روی سطوح مشاهده کرده اند که اتم های گازی می توانند به شکل خوشه هایی با اندازه های ویژه روی سطح بچسبند. با توجه به تحقیقات و محاسبات، محققین به این نتیجه رسیدند که اتم ها، سطح را برای پیدا کردن مکانی که به کمترین مقدار انرژی برسند جست و جو می کنند. آرایش های 1 تا 2 نانومتری از این خوشه ها برای وسایل پیشرفته ی نوری و الکترونیکی مناسب هستند؛ چون الکترون های محبوس شده در این فضاها مجبورند که فوتون هایی با طول موج سفید ایجاد کنند. اگر خوشه ها، دارای خاصیت مغناطیسی شوند، می توانند برای وسایل ذخیره اطلاعات که بسیار فشرده هستند و کاتالیست ها برای واکنش های شیمیایی، استفاده شوند. تصویر شماتیکی از یک نانو خوشه در شکل 1 مشاهده می شود.نانو پوشش ها: l پوشش ها دارای کاربردهای متنوعی از صنایع اتومبیل گرفته تا صنایع لوزام خانگی هستند. این پوشش ها سطوحی را که در معرض آسیب های محیطی مانند باران، برف، نمک ها، رسوب های اسیدی، اشعه ماوراء بنفش، نور آفتاب و رطوبت می باشند را محافظت می نماید. ضمناً پوشش ها قابلیت خش برداشتن، تکه تکه شدن و یا آسیب دیدگی در زمان استفاده، ساخت و حمل و نقل را دارند. با یافتن راه هایی می توان از آسیب دیدن روکش ها جلوگیری کرد. فناوری نانو ایجاد نانو پوشش ها را پیشنهاد می کند. l نانو پوشش های حفاظتی برای افزایش مقاومت در مقابل خوردگی، افزایش سختی سطوح و حفاظت در مقابل عوامل مخرب محیطی می باشند. علاوه بر آن، فناوری نانو از خش برداشتن، تکه تکه شدن و خورده شدن روکش ها جلوگیری می کند. از موارد استفاده نانو پوشش ها می توان به روکش های ضد انعکاس در مصارف خودرو سازی و سازه ای، روکش های محافظ ( ضد خش، غیر قابل رنگ آمیزی، و قابل شستشوی آسان ) و روکش های تزئینی اشاره کرد نانو سیم ها l شاید هنوز ساخت تراشه های کامپیوتری که برای ایجاد سرعت محاسباتی بالا به جای جریان الکتریسیته از نور استفاده می کنند، تشخیص انواع سرطان و سایر بیماریهای پیچیده فقط با گرفتن یک قطره خون، بهبود و اصلاح کارت های هوشمند و نمایشگرهای LCD؛ تنها یک رؤیا برایمان باشد و این مسائل را غیر واقعی جلوه دهد اما محققین آینده قادر خواهند بود تمام این رؤیاها را به واقعیت تبدیل کنند و دنیایی جدید از ارتباطات و فناوری را بواسطه معجزه نانوسیم ها به ارمغان آورند.l عموماً سیم به ساختاری گفته می شود که در یک جهت (جهت طولی) گسترش داده شده باشد و در دو جهت دیگر بسیار محدود شده باشد. یک خصوصیت اساسی از این ساختارها که دارای دو خروجی می باشند رسانایی الکتریکی می باشد. با اعمال اختلاف پتانسیل الکتریکی در دو انتهای این ساختارها و در امتداد طولی شان انتقال بار الکتریکی اتفاق می افتد.l ساخت سیمهایی در ابعاد نانومتری، هم از جهت تکنولوژیکی و هم از جهت علمی بسیار مورد علاقه می باشد، زیرا در ابعاد نانومتری خواص غیر معمولی از خود بروز می دهند. نسبت طول به قطر نانوسیم ها بسیار بالا می باشد. ( L>>D )مثال هایی از کاربرد نانوسیم ها عبارتند از: وسایل مغناطیسی، سنسورهای شیمیایی و بیولوژیکی، نشانگرهای بیولوژیکی و اتصالات داخلی در نانوالکترونیک مانند اتصال دو قطعه ابر رسانای آلومینیومی که توسط نانوسیم نقره صورت می گیرد. نانولایه ها: l در دنیای کنونی تغییرات سطحی به یک فرایند مهم و اساسی تبدیل شده است. در این مورد روش هایی شامل ایجاد لایه های نازک یا پوشش ها بر روی سطوح، افزایش کارآیی و محافظت سطوح را به دنبال دارد. رسوب یک لایه نازک (نانولایه) برای پوشش دهی در اکثر صنایع جایگاه مهمی یافته است. نانولایه ها دارای یک ساختار نانو ذره ای می باشند که این ساختار یا از توزیع نانوذرات در لایه ایجاد می شود و یا به وسیله یک فرایند کنترل شده، یک نانو ساختار در حین رسوب ایجاد می شود. فیلم های نانویی لایه نازک، که بر روی سطح یک زیر پایه نشانده می شوند کاربردهای عمدتاً الکترونیکی دارند. همانند زیرلایه ها، خازن ها، قطعات حافظه، آشکارسازهای مادون قرمز و راهنماهای موجی نانولوله های کربنی؛ خواص و کاربردl 1. آلوتروپ های کربن l تا سال 1980، سه آلوتروپ کربن(کربن غیر بلوری) به نام های الماس، گرافیت و کربن بی شکل شناخته شده بودند، اما امروزه می دانیم که خانواده کاملی از سایر اشکال کربن نیز وجود دارند (شکل 1). l شکل1 آلوتروپهای مختلف کربنl اولین آلوتروپ کربن که در سال 1985 کشف شد، باک مینستر فولرن نام داشت که به نام های دیگر باکی بال و فولرن نیز نامگذاری شده است. فولرن ها مولکول های کروی کربن هستند که به سبب شکل زیبا و خواص شگفت انگیز، توجه بسیاری از دانشمندان را به خود معطوف کرده اند. l آلوتروپ بعدی کربن که در سال 1991 کشف شد، نانولوله(Nano Tube) نام دارد که در این مقاله به آن پرداخته خواهد شد ساختار نانولوله های کربنیl در سال 1991 دانشمندی به نام سومیو ایجیما به طور کاملاً اتفاقی، ساختار دیگری از کربن را کشف و تولید کرد که خواص منحصر به فردی دارد. وی در ابتدا این ساختار را نوعی فولرن تصور نمود که در یک جهت کشیده شده است. اما بعدها متوجه شد که این ساختار، خواص متفاوتی از فولرن ها دارد و به همین دلیل آن را، نانولوله ی کربنی نامید. l در یک نانولوله ی کربنی، اتم های کربن در ساختاری استوانه ای آرایش یافته اند. یعنی یک لوله ی توخالی که جنس دیواره اش از اتم های کربن است. آرایش اتم های کربن در دیواره ی این ساختار استوانه ای، دقیقاً مشابه آرایش کربن در صفحات گرافیت است. در گرافیت، شش ضلعی های منظم کربنی در کنار یکدیگر صفحات گرافیت را می سازند. این صفحات کربنی بر روی یکدیگر انباشته می شوند و هر لایه از طریق پیوندهای ضعیف واندوالس به لایه زیرین متصل می شود.هنگامی که صفحات گرافیت در هم پیچیده می شوند، نانولوله های کربنی را تشکیل می دهند. در واقع، نانولوله ی کربنی، گرافیتی است که به شکل لوله در آمده باشدخواص و کاربردهای نانولوله های کربنیl به عنوان تقویت کننده در کامپوزیت هانانولوله ها یکی از مستحکم ترین مواد به شمار می روند. این موضوع، کاربرد نانولوله های کربنی را به عنوان ماده ی پرکننده در تولید نانوکامپوزیت ها به خوبی روشن می سازد. کامپوزیت های با پایه نانولوله ی کربنی دارای نسبت استحکام به وزن بالا هستند و مصارف گسترده ای را در صنعت خواهند داشت. l استفاده در نمایشگرهای تشعشع میدانی یکی از مشکلات دستگاه های نشر میدان امروزی، عدم پایداری میدان های تولیدی در بازه های زمانی طولانی است. این مشکل را می توان با استفاده از نانولوله کربنی حل نمود. بیش از 700 مقاله تحقیقاتی در رابطه با کاربردهای نشر میدان نانولوله های کربنی منتشر شده است. این آمار بیانگر اهمیت موضوع است. برای مثال، مزایای استفاده از نمایشگرهای تولید شده با نانولوله ی کربنی نسبت به نمایشگرهای کریستال مایع، سرعت واکنش بالاتر نسبت به محرک های الکتریکی، مصرف انرژی کمتر، درخشندگی مناسب تر، میدان مغناطیسی پایین در هنگام روشن کردن دستگاه و دمای کاری بالاتر است. بر پایه همین مزیت ها، شرکت هایی مانند سامسونگ و NEC نمایشگرهای رنگی با استفاده از نانولوله کربنی را تولید کرده است. تلویزیون های ساخته شده با این تکنولوژی در اوایل سال 2006 روانه بازار شد. l استفاده از نانولوله های تک دیواره در صنعت الکترونیک نانولوله ها به میزان قابل توجهی سخت و قوی بوده و هادی جریان الکتریسیته و گرما می باشند. این خواص سبب استفاده از این مواد در صنعت الکترونیک شده است.l نانولوله های کربنی سیم های مولکولی بزرگی هستند که الکترون می تواند آزادانه در آن حرکت کند و رفتار آنها پیچیده است. در این راستا رفتار نانولوله های چند دیواره بسیار پیچیده تر از تک دیواره است زیرا لایه های کناری روی یکدیگر تأثیر می گذارند. مدل سازی چنین اثراتی از موضاعات تحقیقاتی در حال حاضر می باشد. محققان امیدوارند که ابعاد سیم ها یا قطعات را از طریق جایگزینی با نانولوله به حدود نانومتر یا کمتر برسانند. این قطعات در کنار مدارات الکترونیکی می توانند خیلی سریع تر و با توان کمتر از مدارات کنونی کار کنند.لامپ های تولید شده با نانولوله های کربنی هزینه تولید کمتری دارند. به علاوه عمر طولانی تر و ثبات رنگ بیشتر نسبت به لامپ های معمولی، از مزایای دیگر این لامپ هاستساختار تو خالی نانولوله و کاربرد به عنوان ذخیره کننده و پیل سوختی l نانولوله ها، ساختارهای کربنی توخالی هستند. بنابراین، امکان قرار دادن مواد خارجی در داخل آنها وجود دارد.l به طور مثال، با قرار دادن فلزات درون نانولوله ها می توان خواص الکتریکی این مواد را بهبود بخشید. تحقیقات نشان داده است که نانولوله های باز، مثل یک نی توخالی عمل می کنند. این نی های مولکولی می توانند به وسیله عمل موئینگی و تحت شرایط خاص، برخی عناصر را به درون خود بکشند. l همچنین نانولوله های کربنی برای ذخیره نمودن سوخت های آلکانی و هیدروژن و ایجاد پیل های سوختی نیز مورد بررسی قرار گرفته اند. ذخیره ی هیدروژن در داخل نانولوله های کربنی تک دیواره امکان پذیر است. ظرفیت جذب هیدروژن نانولوله های تک دیواره ساخته شده حدود 3 تا 5 درصد وزنی نانولوله هاست. بنابراین در مقایسه با دیگر انواع ذخیره سازهای هیدروژن نظیر سیستم هیدروژن مایع، هیدروژن فشرده، هیدریدهای فلزی و سوپرکربن اکتیو، سیستم نانولوله ای کربنی و خصوصاً نانولوله های تک دیواره، بهترین انتخاب برای اهداف مورد نظر بوده و می تواند به عنوان سیستمی سبک، فشرده، نسبتاً ارزان، ایمن و با قابلیت استفاده مجدد در ذخیره سازی هیدروژن مورد استفاده قرار گیرد.ساخت نانوماشین ها با استفاده از نانولوله های کربنی l نانولوله های کربنی همچین برای استفاده در ساخت نانوماشین ها پیشنهاد شده اند. نانولوله ها به طور مناسبی با ساختارهای مختلف جانشین شده اند که می توانند به عنوان محورها در نانو ماشین ها عمل کنند. ممکن است، نانولوله های مختلف با همدیگر تشکیل چرخدنده دهند تا حرکت چرخشی مختلفی را انتقال دهند. این امر از طریق ساختن دنده های چرخدنده (استخلاف ها) بر روی نانولوله ها می تواند انجام شودنانو حفره ها: l مواد با اندازه های حفره ای در محدوده نانومتری، کاربردهای صنعتی جالبی را نشان می دهند. به علت ویژگی برجسته آنها با توجه به عایق حرارتی بودن، رهایش مواد کنترل شده و کاربردشان، آنها به عنوان پرکننده هایی برای کاتالیزورها در علم شیمی، مورد توجه زیادی می باشد. یک مثال از مواد نانو متخلخل، آثروسل ها می باشند که از روش شیمیایی سل – ژل تولید می شوند. l این گروه از مواد، پتانسیل بالایی در کاتالیست ها، عایق های حرارتی، مواد الکترودی، فیلترهای محیطی و غشاها، به عنوان محل های رهایش داروی کنترل شده دارا می باشند نانو ذرات:l نانوذرات از ده ها یا صدها اتم یا مولکول و با اندازه ها و مورفولوژی های مختلف (آمورف، کریستالی، کروی شکل، سوزنی شکل و غیره) ساخته شده است. اغلب نانوذرات که به طور تجاری مورد استفاده قرار می گیرند، به شکل پودر خشک و یا به صورت بخش مایع می باشند. البته نانوذرات ترکیب شده (آمیخته شده) در یک محلول آلی یا آبی که به شکل سوسپانسیون یا خمیری شکل است نیز مورد توجه می باشد. این ذرات در شکل ها و مورفولوژی های گوناگونی یافت می شوند، ساختارهایی از کروی گرفته تا فلسی، ورقه ای، شاخه ای، لوله ای و میله ایمنابع4.قسمتی از نوشته های مریم ملک داراز کتابP. A. Montano, G. K. Shenoy, E. E. Alp, W. Schulze, J. Urban, Phys. Rev. Lett. 56, 1986, Page 2076
نانو ذرات می توانند به dna آسیب برسانند
در عین حال این مطالعات دیدگاهی جدید را درباره چگونگی تاثیرگذاری این ذرات بر روی بدن در راستار ارائه شیوه های جدید انتقال دارو به وجود آورده است.
تحقیقات جدید نشان می دهد قرارگیری سلولها در معرض نانوذراتی که با اهداف درمانی وارد بدن شده اند می تواند در ساختار dna سلولها اختلال ایجاد کند. حتی اگر سلول در تماس مستقیم با ذره قرار نگرفته باشد.
دانشمندان از گذشته می دانستند که در صورت تقابل مستقیم نانو ذرات با سلول احتمال بروز اختلال در دی ان ای وجود دارد اما اکنون مطالعات جدید نشان می دهد نانو ذرت در دورترین بخشهای دیواره های سلولی می توانند با ارسال سیگنالهایی دی ان ای را دچار اختلال کنند، پدیده ای که تاکنون ناشناخته بوده است.
این یافته می تواند نشانه از نتایج ناخواسته ای باشد که در صورت استفاده از نانو ذرات به وجود خواهند آمد. به بیانی دیگر استفاده از نانوذرات برای انتقال دارو در داخل بدن و یا به منظور هدف گیری سلولهای خاص مانند سلولهای سرطانی در انواع تومورها می تواند نتایج ناخواسته و پیش بینی نشده ای را در بر داشته باشد.
اما در عین حال این مطالعات دیدگاهی جدید را درباره چگونگی تاثیرگذاری این ذرات بر روی بدن در راستار ارائه شیوه های جدید انتقال دارو به وجود آورده است.
به گفته محققان نمونه مورد آزمایش آنها مشابه نسوج بدن انسان نبوده است به همین دلیل سلولهای زنده ای که نانو ذرات را دریافت می کنند و یا در معرض این ذرات قرار می گیرند ممکن است به دلیل اتصال به نسوج و رگهای خونی به شکلی متفاوت و دور از انتظار دچار اختلال شوند.
محققان هنوز درباره چگونگی اختلال دی ان ای در اثر سیگنالهای دریافت شده از نانو ذرات اطمینان حاصل نکرده اند اما با توجه به این حقیقت که تماس مستقیم و یا غیر مستقیم سلول با این ذرات می تواند سلولها را دچار اختلال کند، درجه آگاهی را نسبت به تولید نانوذرات به خصوص پس از اعلام مرگ دو زن چینی تحت تاثیر فناوری نانو افزایش خواهد داد.
ویرایش توسط well spoken : 29th May 2011 در ساعت 06:06 PM
دوست آشنا
مهندسان دانشگاه کالیفرنیا نانوالیاف جمعآوریکنندهی انرژی ساختهاند که میتوانند روزی بهصورت البسه بافته شوند. این نانوتولیدکنندههای الکتریسیته، خواص پیزوالکتریک دارند. این خاصیت به آنها اجازه میدهد که انرژی تولیدشده در سرتاسر تنشها، کششها و پیچشهای مکانیکی، را تبدیل به الکتریسیته کنند.
نانوتولیدکنندهی الکتریسیته الیافی که روی یک بستر پلاستیکی ساخته شده است. نانوالیاف استفاده شده در این افزاره میتوانند حرکات طبیعی بدن را به جریان الکتریسیته تبدیل کنند.به گزارش سرویس علم و فن آوری پایگاه اطلاع رسانی صبا به نقل از نانو لیویلین، استاد مهندسی مکانیک در دانشگاه کالیفرنیا و سرپرست این گروه تحقیقاتی، گفت: این فناوری میتواند به تدریج تبدیل به پوشاک هوشمندی شود که میتواند با استفاده از حرکات طبیعی بدن، انرژی لازم برای افزارههای الکترونیکی قابلحمل را فراهم کنند. به دلیل اینکه این نانوالیاف از پلیوینیلایدن فلورید، یا PVDF، ساخته میشوند، انعطافپذیر میباشند و نسبتاً ارزان و آسان ساخته میشوند.
لین ادامه میدهد که به دلیل اینکه این نانوالیاف بسیار کوچک میباشند، ما میتوایم بدون هیچ تغییر قابل حسی در راحتی استفادهکنندهی پوشاک، آنها را در پوشاک ببافیم.
ساخت نانوتولیدکنندههای قابل پوشیدنی که میتوانند از حرکات مکانیکی انرژی الکتریسیته تولید کنند، کار جدیدی نیست. دیگر گروههای تحقیقاتی قبلاً با استفاده از مواد نیمهرسانای معدنی از قبیل اکسید روی و تیتانات باریم، نانوتولیدکنندههایی ساختهاند. لین گفت: نانوتولیدکنندههای معدنی- در مقایسه با نانوتولیدکنندهی آلی که ما ساختهایم- برای رشد در مقادیر بزرگ سختتر و شکنندهتر میباشند.
این نانوتولیدکنندهای ریز قطری برابر 500 نانومتر دارند. این محققان مکرراً این نانوالیاف را کشیده و پیچاندند، که در نتیجه این حرکات مکانیکی جریان الکتریکی در محدودهی 5 تا 30 میلیولت و 0. 5 تا 3 نانوآمپر تولید شد. علاوه بر این، این مهندسان بعد از کشیدن و رهاکردن این نانوالیاف برای صد دقیقه در یک فرکانس 0.5 هرتز (سیکل بر ثانیه)، هیچ کاهش عملکرد قابلتوجهی برای آنها گزارش نکردند.
این دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا برای ساخت و قرار دادن این نانوتولیدکنندههای پلیمری به فاصلهی 50 میکرومتر از همدیگر در یک الگوی شبکهای، از روش الکتروریسندگی میدان- نزدیک استفاده کردند. این روش امکان کنترل بهتر مکان این نانوالیاف روی یک سطح را فراهم میکند، و به آنها اجازه میدهد که این نانوتولیدکنندههای الیافی را به طور مناسب همراستا کنند بهطوری که قطبهای مثبت و منفی، مانند قطبها در یک باطری، مقابل همدیگر قرار گیرند.
این محققان نتایج خود را در مجلهی Nano Letters منتشر کردهاند.
نانوپليمرها: پليمرهايي با استفاده از مونومرهاي نانويي و کنترل نانويي و کنترلتوسط پليمريزاسيون آنها.
2) نانوکامپوزيتهاي پليمري: استفاده از پليمر به عنوانپايه در کامپوزيتها و تاثير فاز دوم در ابعاد نانو بر روي پليمر به منظور تشکيلکامپوزيت.
تاثير فناوري نانو بر پليمرها بيشتر از طريق نانوکامپوزيتهاي پليمريصورت ميگيرد زيرا اين مواد به طور همزمان مقاومت بالا و شکل پذيري از خود نشانميدهند، خواصي که معمولا در يکجا جمع نميشوند. همچنين داراي کاربرد و خواص بسياريهستند که تعدادي از آنها بيان ميشود. يکي از کاربردهاي نانوکامپوزيتهاي پليمري،جايگزيني مواد شيشه است و ميتوان شيشه آلي مقاوم در برابر شکستن و يا مواد جاذبضربه براي صنعت اتومبيل توليد کرد.
گذشته از اين، بکار بردن اين مواد درتکنولوژي الياف، باعث ايجاد توليدات جديدي در منسوجات خواهد شد. همچنين اين موادميتوانند جايگزين مناسبي براي فلزات باشند.
2) تاريخچهکامپوزيت:
كامپوزيتها يا مواد مركب، از جمله مواد مهندسي و ساختماني جديدي هستندكه در توسعه و كاربرد آنها متخصصين فراواني از رشته هاي مختلف مانند متالورژي،سراميك، پليمر و غيره سهم به سزايي دارند. استفاده از اين مواد، ايده جديدي نيست،به عنوان مثال چيني ها و مصريان قديم از جمله تمدنهاي باستاني بوده اند كه براياولين بار از مخلوط كاه وگل و شن براي بناسازي استفاده كرده اند تا اينكه استحكامگل افزايش پيدا كند. مصريان با چسباندن لايه هاي نازك چوب و پارچه به يكديگر و بااستفاده از طناب، قايقهاي خود را در برابر متورم شدن در آب تقويت مي كرده اند .
استفاده از كامپوزيتهاي مدرن، در حقيقت از اوائل 1940 شروع شد كه براي اولينبار از الياف شيشه جهت تقويت پلاستيكهاي مصرفي در ساخت پوشش پلاستيكي آنتن رادارهواپيما استفاده شد. در پي آن اولين کامپوزيت فايبرگلاس- پلاستيك در سال1942 ساختهشد و طي جنگ جهاني دوم و بلافاصله پس از كاربرد پلاستيكهاي تقويت شده با الياف درهواپيماسازي، كامپوزيتها موارد استفاده بيشتري يافتند و از سال 1956 صنايع فضايينيز استفاده وسيع از آنها را آغاز كرند.
واژه كامپوزيت composite)) از كلمهانگليسي to compose به معاني تركيب كردن، ساختن و مخلوط كردن مشتق شده است. كامپوزيت از تركيب و اختلاط چند ماده حاصل ميشود. در اينجا منظور تركيب و اختلاطفيزيكي است نه شيميايي، بهطوري كه اجزاي تشكيل دهنده، ماهيت شيميايي و طبيعي خود راكاملا حفظ ميكنند.]1[
3) كامپوزيتها و اجزاي آن:
کامپوزيتها موادي هستند کهخصوصيات زير را داشته باشند:
الف- جامد (تركيبات مايع از نظر خواص مكانيكي فاقدارزش اند.)
ب- مصنوعي (كامپوزيتهاي طبيعي مانند چوب و استخوان مدنظرنيستند.)
ج- متشكل از دو يا چند جزء (يا فاز) كه از نظر شيميايي يا فيزيكي كاملامتفاوتند و به صورت منظم يا پراكنده كنار هم قرارگرفته اند و لايه مشتركي بين آنهاوجود دارد و يا خواص مكانيكي يكي از فازها نسبت به فاز يا فازهاي ديگر متفاوت است. ]1[
1-3) زمينه ها:
با توجه به اينکه کامپوزيتها ترکيب دو يا چند ماده درهمديگر هستند، ميتوان گفت که يکي از اين فازها بايد در برگيرنده فازهاي ديگر باشد،به چنين فازي که درصد حجمي و وزني آن از ديگر فازها بيشتر است و بصورت پيوستهميباشد زمينه يا ماتريس گفته ميشود. اين زمينه ها در مواد مرکب صرفنظر از اينکهتوسط الياف تقويت ميشوند، خود نيز نقش چسباندن الياف به يكديگر جهت انتقال تنشهايوارد به فاز الياف، محافظت از الياف در برابر عوامل مكانيكي و جوي همچون رطويت رانيز به عهده دارند. فلزات، سراميكها و پليمرها به ويژه پلاستيكها از جملهپرمصرفترين مصالح موجودند و به اين جهت اين مواد مورد استفاده در كامپوزيتها راتشكيل ميدهند.
با توجه به خواصي که ما از کامپوزيتها انتظار خواهيم داشت، زمينههاي مختلفي در كامپوزيتها بکار ميروند. از جمله زمينه ها عبارتنداز: زمينه هاي فلزي (مقاومت به ضربه بالا)، زمينه هاي سراميكي (مقاومت حرارتي بالا) و زمينه هايپليمري(مقاومت شيميايي بالا)
2-3) تقويت کننده ها:
علاوه بر زمينه ها بهدسته اي از تقويت کننده ها نياز است که در ذيل انواع آن آورده شده است:
الف) تقويت¬کننده¬هاي ذره¬اي:
تقويت¬کننده¬هاي ذره¬اي يا پرکننده¬ها، ذرات جامد ازنوع معدني يا آلي هستند که از نظر ساختاري و ترکيب شيميايي از يکديگر متمايزمي¬شوند. اين ذرات داراي ابعاد کوچکي در سه بعد هستند به¬همين خاطر به آنها ذرهگفته مي¬شود.
تقويت، معاني مختلفي دارد از جمله ممكن است واژه تقويت به¬عنوانمثال به افزايش همزمان استحکام کششي و مدول اطلاق شود. ]1[
ب) تقويت¬کننده¬هايليفي يا رشته¬اي:
تقويت¬کننده¬هاي رشته¬اي ممکن است به شکل الياف و به¬صورتپيوسته يا منقطع وجود داشته باشند. اکثر مواد در شکل ليفي خود محکمتر و سفت¬تر ازديگر اشکال خود هستند و به اين دليل تقويت¬کننده¬هاي ليفي مصرف بيشتري دارند. اليافشيشه با دانسيته بسيار کم، استحکام بسيار بالا و سفتي بسيار زياد دارند. ]1[
ج) تقويت¬كننده¬هاي ورقه¬اي يا سطحي:
نوع ديگري از تقويت¬كننده¬ها وجود دارد كهبصورت ورقه¬اي است و استحكام فوق¬العاده¬اي نسبت به تقويت¬كننده¬هاي ليفي و ذره¬اياز خود نشان مي¬دهد. علت اصلي آن، قرار گرفتن اين تقويت¬كننده¬ها در دو محور اصلياست. در حالي كه در تقويت¬كننده¬هاي رشته¬اي، زمينه فقط از يك طرف تقويتمي¬شود.
4) نانوكامپوزيت:
فناوري نانو و توليد مواد در ابعاد نانومتريموضوع جذابي براي تحقيقات است كه در دهة اخير توجه بسياري را به خود معطوف داشتهاست. نانوكامپوزيت¬ها نيز به¬عنوان يكي از شاخههاي اين فناوري جديد، اهميت بسيارييافته است و يكي از زمينههايي است که کاربردهاي صنعتي پيدا کرده است. تلاش¬هاياوليه موفقيتآميز در تهيه نانوکامپوزيتها به دهههاي شصت و هفتاد قرن بيستم ميلاديباز ميگردد. اما در 1980 با تهيه نانوکامپوزيت¬هايبر پايه نايلون6-خاك¬رس به¬صورتتجاري به¬وسيله شركت تويوتاي ژاپن، تحقيقات براي ساخت اين مواد شدت و سرعت بيشتريپيدا كرد و شركت¬هاي يوبي، يوني¬كيتا، هاني¬ول و باير نيز نانوكامپوزيت¬هايي را برپايه نايلون6 ارائه نمودند كه عمده كاربرد آنها در خودروسازي و صنايع بستهبنديبود. از آن به بعد تعداد ديگري از شركت¬ها، نانوكامپوزيت¬ها را به¬منظور كاربردهايتجاري مورد مطالعه قرار دادند و در اواخر سال 2001 ميلادي شركت¬هاي جنرال موتورز وباسل اولين كاربرد نانوكامپوزيت¬هاي بر پايه اولفين¬هاي گرما¬نرم را در قطعات خارجياتومبيل ارائه نمودند. ,2]1[
1-4) تعريف نانوکامپوزيت¬ها:
نانوكامپوزيت¬هاشامل تركيب ذرات در حوزه مولكولي يا نانو در زمينه پليمري، فلزي يا سراميكيميباشد. در همه موارد مشاهده ميشود كه مقدار نانوذرات در اين زمينه¬ها ميتواندبه¬طور كامل خواص اين مواد را تغيير دهد اين نانوذرات به¬عنوان تقويت¬كننده زمينه وهمچنين تغييردهنده رفتار الكتريكي مواد پايه به¬كار مي¬روند.
بايد توجه كرد كهتنها با اضافه كردن نانوذرات به يك زمينه به خواص فوق¬العادهاي نميرسيم بلكه دراين تركيب بايد شرايطي را رعايت كرد. مثلا فرض كنيد يكسري ورق¬هاي پركنندهاي را بهكامپوزيت¬ها اضافه كرده باشيم، اگر ورق¬هاي كوچك معدني به¬صورت متراكم به هم چسبيدهباشند رفتارشان خيلي متفاوت از مواد كامپوزتي معمولي نميباشد.
اما به¬عنوان يكتعريف، نانوكامپوزيت، مواد مركبي هستند كه لااقل يكي از اجزاء تشكيل¬دهنده آنهاداراي ابعادي در محدوده نانومتري، در محدودة nm100- 1، باشد؛ اما يكسري پودرهاينانوكامپوزيت نيز داريم كه اين پودرها شامل ذرات با ابعادي مختلف در محدودهنانومتري هستند.
در مواد نانوكامپوزيت، به جزء پخش¬شونده كه به¬صورت الياف،صفحات، مسطح ريز، ذرات و يا حتي حفرهها، تركها و غيره در ابعاد نانومتري باشند،فاز دوم اطلاق ميشود و همينطور به جزء پيوسته در نانوكامپوزيت¬ها كه ميتواند درابعاد نانومتري و يا بالاتر باشد فاز زمينه ميگويند. ,2]1[
2-4) دسته¬بندينانوکامپوزيت¬ها:
در دسته¬اي از مواد نانوكامپوزيت، فاز دوم، موادي با دماي ذوببالا مانند سراميك¬ها و يا فلزات بوده، فاز زمينه مادهاي با دماي ذوب پايين مانندپليمر و سراميك و فلز با دماي ذوب پايين است. اما در دسته ديگر، فاز زمينه مادهايسراميكي يا فلزي با دماي ذوب بالا و فاز دوم مادهاي پليمري يا سراميكي و يا فلزيبا دماي ذوب پايين¬تر است. به¬همين ترتيب، مواد نانوكامپوزيت، از نظر نوع موادتشكيل¬دهنده، حداقل داراي سه گروه زير هستند:
الف) مواد نانوكامپوزيت سراميك- فلز: اين نوع مواد نانوكامپوزيت، عمدتا داراي جزيي سراميكي با دماي ذوب بالا و جزييفلزي با دماي ذوب نسبتا پايين هستند و در ساخت قطعات عملياتي كاربرد دارند.
ب) مواد نانوكامپوزيت پليمر-سراميك (يا فلز): اين نوع مواد نانوكامپوزيت كه داراي فاززمينه آلي (پليمري) و فاز دوم نانومتري غيرآلي(سراميكي يا فلزي) هستند بيشتر تحتعنوان مواد نانوكامپوزيت هيبريدي آلي-غيرآلي شناخته ميشوند.
ج) موادنانوكامپوزيت سراميك-سراميك: مواد نانوكامپوزيت سراميك-سراميك كه دماي ذوب يك جزءبالاتر از جزء ديگر است، عمدتا داراي چگالي بالا و ميزان تخلخل پايين هستند. (شکلروبرو نانوکامپوزيتهاي AlN/SiCرا نشان مي¬دهد)
از ديگر دستههاي نانوکامپوزيتميتوان به موارد زير اشاره كرد:
مواد نانوکامپوزيت سراميكي
نانوكامپوزيت¬هايسراميك-فلز
نانوكامپوزيت¬هاي زمينه فلزي
نانوكامپوزيت¬هاي فيلم نازك
نانوكامپوزيت¬هاي برپايه نانولوله كربني ,6]1[
3-4) بهبود خواص درنانوکامپوزيت¬ها:
خواصي كه بر اثر وجود نانومواد در کامپوزيت¬ها بهبود مييابندعبارتنداز: خواص فيزيكي مثل دماي واپيچش گرمايي، پايداري حرارتي، شفافيت، و خواصمکانيکي مثل خواص كششي، خواص خمشي و غيره[2]
4-4) كاربردهاينانوکامپوزيت¬ها:
كاربرد نانوكامپوزيتها در تهيه بخش¬هاي خارجي خودرو بر پايهاولفين¬هاي گرمانرم نظير پروپيلن، در فيلم¬هاي بستهبندي نايلوني، در بطري¬هاينگهداري مواد نوشيدني، در لولههاي پليمري و در پوشش¬هاي كابل و سيم و غيره در حالگسترش است.
اخيرا جنرال موتورز تهيه اولين قطعات نانوكامپوزيت پلي¬اولفيني(PO- خاك¬رس) را كه حاوي تنها 5/2 درصد پرکننده معدني است، گزارش كرده است. اين محصول ازلحاظ سفتي معادل اولفين گرمانرم حاوي ده برابر پركننده تالك است و موجب 20 درصدصرفه¬جويي در وزن ميشود. اين قطعات در صفحه¬هاي بدنه خارجي استيشنهاي مدل2002استفاده شده است. برآورد شده كه استفاده گسترده نانوكامپوزيت¬ها در خودروها تنها درآمريكا ميتواند يك و نيم ميليارد ليتر در سوخت ساليانه صرفهجويي ايجاد كند و باعثكاهش توليد دي¬اكسيدكربن به ميزان پنج ميليارد كيلوگرم در سال شود.
شركت آرگون،خواص عبوردهي نانوكامپوزيتهاي استفاده شده در بستهبندي را تا حدود 2500 درصد اصلاحميكند. يك نوع جديد از اين مواد موم¬هاي از جنس نانوكامپوزيت است كه مي¬تواند بهخوبي كاغذ، جهت روكش تجهيزات استفاده گردد.
از ديگر زمينه¬هاي كاربردنانوكامپوزيت¬ها ميتوان به موارد زير اشاره كرد:
ضدحريق كردن پلاستيك¬ها، تهيهالياف و فيلم¬ها، كاربردهاي الكتريكي، سامانه¬هاي انتقال دارو، مهندسي بافت،ساختمان¬سازي، لوازم خانگي و... . ,5]1[
5-4) مزايا و معايبنانوكامپوزيتها:
ظهور مواد نانوكامپوزيت، تحولي اساسي در خواص مكانيكي و حرارتيمواد ايجاد كرده است. خواص منحصر به فرد مواد نانوکامپوزيت را ميتوان به صورت زيربيان كرد:
- پودرهاي نانوکامپوزيت نسبت سطح به حجم بالايي دارند. اين نسبت درحالت بيشكل نسبت به حالت بلوري، بيشتر است.
- كسر زيادي از اتمها در سطح ذراتپودرهاي نانوکامپوزيت و يا در مرز دانههاي ريزساختار نانوکامپوزيت¬ها قراردارند.
به دليل دو خاصيت اخير، پودرهاي نانوکامپوزيت، قابليت تفتجوشي (زينتر) بالايي دارند. در ساخت نانوكامپوزيت¬ها از پودرهاي نانوکامپوزيت يا پودرهاينانومتري، به دليل كنترل فرآيند در مقياس نانومتري، ريزساختاري كاملا يكنواخت بدستميآيد. نانوکامپوزيت¬ها خواص فيزيكي و مكانيكي از قبيل استحكام، سختي، چقرمگي ومقاومت حرارتي بالايي در محدوده وسيعي از دما دارند. افزودن پنج تا ده درصد حجميفاز دوم به فاز زمينه، باعث افزايش چشمگيري در خواص فيزيكي و مكانيكينانوکامپوزيت¬ها ميشود. لذا جديدترين فناوري¬ها، مربوط به طراحي ريزساختارينانوکامپوزيت¬ها براي بهبود خواص فيزيكي و مكانيكي آن ميباشد.
در مقابل خواصمنحصر به فرد مواد نانوکامپوزيت، در ساخت نانوکامپوزيت¬ها مشكلات فرآيندي قابلتوجهي وجود دارد كه نقش تعيين¬كنندهاي دارند. از اساسيترين اين مشكلات ميتوان بهموارد زير اشاره كرد:
- عدم توزيع يكنواخت فاز دوم در فاز زمينه درنانوکامپوزيت¬ها، خواص مكانيكي نانوکامپوزيت¬ها را كاهش ميدهد. تجمع ذرات پودربسيار ريز در نانوکامپوزيت¬ها موجب افزايش انرژي سطحي آنها شده، كاهش خواص مكانيكينانوکامپوزيت¬ها را به دنبال دارد.
- همچنين استفاده از مواد شيميايي گران¬قيمتبراي توزيع يكنواخت فاز دوم در داخل فاز زمينه و جلوگيري از بهم چسبيدن ذرات پودرنانوکامپوزيتي و ساخت نانوکامپوزيت¬هايي با ريزساختاري همگن و خواص مكانيكي بالا،باعث غيراقتصادي شدن و همچنين پيچيدهتر شدن فرآيند ميگردد. ,3]1[
با سلام و تشکر
دوستان من مقاله ای درباره نانو کامپوزیت های زمینه سرامیکی حاوی نانو لوله های کربنی میخواستم
انگلیسی یا فارسی
اگه چیزی پیدا کردین لطفا به آدرس زیر بفرستین
amirka1364@yahoo.com
(carbon nano tubes reinforced ceramic composit)
در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)
علاقه مندی ها (Bookmarks)