برنامه اقدام ملی مقابله با بیابان زایی

[*FATIMA*]

ه / برنامه مدیریت پایدار منابع آب

بیش تر اشاره شد که مدیریت پایدار بخش آب ،مستلزم نگرش عمیق و کالبدی به عوامل بیرونی و درونی اثر گذار بر این روش است . در این نگرش ، نقش کلیدی عوامل بیرونی که بعضی از آنها مهم تر از عوامل درونی هستند ، که ارگان های اجرایی با در نظر گرفتن آنها برنامه ریزی های لازم را انجام می دهند . در مقابل ، عوامل بیرونی عواملی هستند که در اختیار برنامه ریزان منابع آب نیست . از جمله این عوامل می توان به مهاجرت ، افزایش جمعیت و توسعه بی رویه شهری اشاره کرد که باعث ایجاد فشار بر منابع آب شهری می گردند . راه حل های بهینه به عنوان برنامه های اقدام ملی مطرح شود تا در بهره برداری مناسب و لازم از منابع آب و کاهش بیابان زایی خط مشی های لازم را ارائه نماید :

1/ کاهش هرزروی و افزایش بازده توزیع و مصرف

2/ بهره گیری از آب های سطحی

3/ تغذیه مصنوعی آبخوان های بحرانی

4/ سایر اقدامات

و / برنامه کنترل فرسایش آبی و بادی

فرسایش خاک به عنوان یکی از مصادیق اصلی و بارز تخریب سرزمین در ایران نقش بسیار مؤثری در روند بیابان زایی دارد . این نقش متأثر از ماهیت اصلی فرسایش به سبب نقصان بارآوری خاک ، هدر رفت خاک های حاصلخیز ، کاهش توان تولید اقتصادی - زیستی خاک و تهدید رسوبات ناشی از فرسایش خاک می تواند سایر منابع تولید کشاورزی و زیرساخت های توسعه و منابع ارزشمند اقتصادی و حتی بهداشت و سلامتی جوامع را تهدید نماید . علاوه بر این ، فرسایش خاک در روند تسلسلی تخریب سرزمین ، نبود امنیت غذایی ، فقر ، ناپایداری نظام های تولید ، تهدید سیستم های معیشتی ، فروپاشی شیوه های سازگاری انسان با محیط ، تعمیق عوامل ناپایداری در منابع ، جوامع و سکونتگاه ها و در نهایت تخریب بیشتر سرزمین ، نقش کلیدی را عهده دار است .

تقدم بخشیدن به فعالیت های حفاظت خاک در منشأ ، توجه به جامع نگری در برنامه ها ، جذب مشارکت مردم در همه مراحل تصمیم گیری و اجرا همراه با ایجاد انگیزه برای مشارکت انها ، اولویت دادن به اجرای روش های بیولوژیک ، اصلاح روش ها و تشکیلات با هدف افزایش توانایی دستگاه مسئول بیابان زدایی در کشور و تغییر در قوانین و آیین نامه های فعلی ، با توجه به موارد فوق ، چارچوب مبارزه با فرسایش در قالب برنامه های زیر ارائه می شود :

1/ تعدیل فرسایش آبی

2/ مقابله با فرسایش بادی ، تعدیل آثار فرسایش بادی و تثبیت ماسه های روان

منبع اکولوژی مناطق بیابانی
نوشته
عباس حنطه
علی اکبر دماوندی