منطق چیست؟ (داستانی )

[محمد نظری گندشمین]

منطق چیست؟

دانشجویی پس از اینکه در درس منطق نمره نیاورد به استادش گفت:
قربان شما واقعا چیزی در مورد موضوع این درس می دانید ؟
استاد جواب داد بله حتما . در غیر این صورت نمی توانستم یک استاد باشم .
دانشجو ادامه داد بسیار خوب من مایلم از شما یک سوال بپرسم ، اگر جواب صحیح را دادید من نمره ام را قبول می کنم در غیر این صورت از شما می خواهم نمره کامل این درس را به من بدهید .
استاد قبول کرد و دانشجو پرسید :آن چیست که قانونی است ولی منطقی نیست .منطقی است ولی قانونی نیست ، و نه قانونی است و نه منطقی ؟
استاد پس از تاملی طولانی نتوانست جواب بدهد و مجبور شد نمره کامل را به آن دانشجو بدهد .
مدتی بعد استاد با بهترین شاگردش تماس گرفت و همان سوال را پرسید و شاگردش بلافاصله جواب داد
قربان شما 63 سال دارید و با یه خانم 35 ساله ازدواج کردید که البته قانونی است ولی منطقی نیست همسر شما یک معشوقه 25 ساله دارد که منطقی است ولی قانونی نیست . و این حقیقت که شما به معشوقه همسرتان نمره کامل دادید در صورتی که باید آن درس را رد می شد نه قانونی است و نه منطقی!

[محمد نظری گندشمین]

ظاهراً بعضی ها منظق را با مَغلَطِه و سفسطه اشتباه گرفته اند لذا بهتر است این موضوع بصورت روشن بیان شود تا موجب گمراهی نگردد.

مُغالِطِه، سَفسَطه یا مَغلَطِه استدلالی است که از نظر علم منطق نادرست باشد. مغالطه جزئی از برهان است که به طور قابل اثباتی در منطق آن ایراد وجود دارد و بنابراین کل برهان را نامعتبر می‌سازد.

مغالطه ممکن است برای وارونه کردن حقیقت(ها) به کار رود. مغالطه‌گر کسی است که از روی استدلال نادرست به یک نتیجهٔ درست یا نادرست رسیده‌است و ممکن است آن نتیجه را برای نتیجه‌گیری‌های دیگری هم به کار گیرد.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

مَنطِق دانش شناسایی و ارائهٔ روش درست اندیشیدن است.

از فواید آن تشخیص اندیشهٔ درست از اندیشهٔ نادرست است. و از لوازم آن انتقال اندیشه با کمک زبان است که از آن‌ها برای تعریف منطق هم بهره برده می‌شود.

تعبیر دیگری، منطق را خطاسنج اندیشه می‌نامد. منطق چارچوب‌های ویژه‌ای را کشف و معرّفی نموده‌است که اندیشه در آن قالب‌ها از خطا و بیراهه رفتن مصون می‌ماند.[۱]

البتّه تعریف دیگری هم از منطق می‌توان ارائه داد که بیش‌تر فیلسوفان اسلامی به کار می‌برند. آن‌ها در تعریف منطق می‌گویند که منطق ابزاری از سنخ قانون است که اندیشه را از افتادن در خطاها مصون نگه می‌دارد و آن را به سمت استدلال‌هایی کاملاً پایدار رهنمون می‌سازد. لذا اگر کسی به کلّی منطق را در استدلال‌هایش به کار برد، (البته در صورت صحت مواد) به هیچ وجه دچار خطا در تفکّر و مغالطه نخواهد شد. [۲]




به عنوان مثال به همین داستان جناب گمنام توجه نمایید پر از مغالطه است .

چرا باید استاد شرط دانشجو را بپذیرد !

چکونه ممکن است یک استاد نداند یک چیز ممکن است قانونی باشد و منطقی نباشد یا منطقی باشد و قانونی نباشد و یا نه قانونی باشد و نه منطقی !

چرا باید ازدواج یک مرد 63 ساله با یک زن 35 ساله منطقی نیست ؟

چرا باید معشوقه گرفتن یک زن 35 ساله شوهر دار انهم 10 سال جوانتر از خودش منطقی باشد در حالی که برای شوهرش نبوده ؟